Mahnı, musiqi qədər, incəsənət, mədəniyyət qədər insanları bir-birinə heç nə bağlamır. İncəsənətin, mədəniyyətin, xüsusən də, mahnının, musiqinin oynadığı rolu heç bir vasitə oynaya bilməz.

HEYDƏR ƏLİYEV
428

Finlandiya teatrının Bakı səhnəsində “Gediş”i

M.A.P festivalı çərçivəsində fərqli sənət meyil və cərəyanlarının müasir səhnə çağırışlarına tamaşa etmək imkanı qazananlar növbəti dəfə oktyabrın 16-da Akademik Milli Dram Teatrına toplaşdılar. İctimai xadimdən incəsənət nümayəndələrinə, xarici qonaqlardan teatrsevər paytaxt sakinlərinə qədər çoxsaylı tamaşaçı auditoriyasını finlandiyalı qonaqların səhnə şousunu gözləyirdi.

Bu maraq əbəs deyildi. Çünki onlar teatrın çox maraqlı forma-təzahürünü – pantomimanı sirk və illüziya elementlərinin ağırlığında təqdim edəcəkdilər...

Budur, səhnədə masa ətrafında oturmuş cütlük görünür. Səhnədə sonradan çoxfunksiyalılığı ilə bizə pərdədən daha çox canlı obraz təsiri bağışlayacaq boz parça boydan-boya  asılıb. Sanki yeknəsəqlikdən bezən boz adamlar səhnə boyu düzülmüşdü.

Finlandiyanın “WHS” Teatrının “Gediş” tamaşasında mürəkkəb münasibətdə olan qadın və kişi, onların fonunda isə baş alıb gedən bezginlik və etirazı görürük. Geyimlərlə əhatə edilmiş səhnədə dayansalar da, hiss olaraq çoxdan darmadağın olublar. Təkrarlanan jestləri, daxildəki təlatümü ifadə edən bədən hərəkətləri və danışan mimikaları ilə bizə “səslənirlər”.

Darmadağın ailə və münasibətlərin, hələ çox uzun müddət əvvəl bitən sevgi və ehtirasın, sədaqət və bağlılığın unudulduğu asılılıq məhkumiyyətində çapalayırlar.

“Niyə qopmurlar, ayrılıb, özlərini bu məhkumluqldan azad etmirlər?” kimi sadə suallara səhnə işi müəlliflərinin izahı belədir: insan daim buxovdadır və hisslərdən məişətə onu asılı edən səbəbləri tapıb həll edə bilmir və ona görə də məhkumiyyət içindəki azadlığına qane olur...

Vizual teatr və sirkin ən sonuncu sehrbazlarından sayılan Kalle Nio tərəfindən səhnəyə qoyulan “Gediş”in yozumunda bir-birindən ayrı düşmüş, nağıl obrazları və illüziyalar dəryasında üzən cütlük göstərilir. XIX əsrin sehrbazlarının səhnə illüziyalarından ilhamlanaraq tərtib olunan tamaşa absurd yumor və faciənin bir-birini əvəz etməsi ilə sirli atmosfer yaradır. Biz daha çox sirk və sehrin dramatizmə hakim gedişini izləsək də, ifaçıların hərəkətləri ilə səsləşən mimikaları bizə məsələnin dramaturji gedişini xırdalıqlarında göstərə bilirdi. Elementlərin hava uçuşu, fərqli formalara keçidi, çoxfunksiyalılıqdan çıxışı və tamamlanmış vücuda çevrilişini tamaşaçı həyəcansız izləyə bilmir. Təbii ki, heyrətləndirmə və təsir altında saxlama taktikasındakı “Gediş”in ana xəttini təşkil edən iztirab və onun inikası canlı aktyor oyununda təsir və təsviretmə gücünü  sonadək saxlaya bildi. Xüsusən, ənənəvi tamaşaçıya hesablanan bu məqam ifaçıların oyuna qatdığı emosionallığını daha inandırıcı etdi.

Bir saat ərzində tamaşaçı səhnə işi müəlliflərin (rejissor Kalle Nio, xoreoqraflar Vera Selena Tegelman, Kalle Nio Tegelman, geyim üzrə rəssamlar

Mila Moisio, Kaisa Rissanen, musiqi və səs quruluşçusu Samuli Kosminen, işıq üzrə rəssamlar Mattias Bettge, Yere Mönkkönen, videoqraf Kalle Nio) əsas məramını – tamaşaçı müasir teatrı məhz fərqli sənət növlərinin kompakt təqdimatında istəyir fikrini əyani göstərdi.

İşin ən həlledici məqamı videoqrafiyanın qədərində təyinatında idi. Genişmiqyaslı video proqnozlar bu işi daha da gücləndirmişdi. Prosesi illüziya incəliklə izləyirdi: bükülmüş qara və ağ kinematik üslub və fəndlər, onu əvəzləyən effektlərin ekrandan axışı və canlı oyun-üsluba sürətli keçid. Ümumiyyətlə isə, absurdluq və anlaşılmazlıq ifaçıların ünsiyyət açarı kimi diqqət mərkəzində qaldı.

Xatırladaq ki, WHS Finlandiyanın vizual teatr və müasir sirk qrupudur. Son onilliyin yaradıcılıq inikası olan bu qrup yeni bir sirk, tamaşadan tamaşaya forma və ifadəsini dəyişən çoxmənalı özünüifadə məkanıdır. Yarandığı gündən tamaşaçıların marağını cəlb edən teatr 30-dan artıq ölkəyə səfər edib, incəsənət festivallarının iştirakçısı olub.

XƏBƏRLƏR

19.11.2019 17:52
Mədəniyyət işçiləri arasında intellektual turnirin üçüncü mərhələsi təşkil olunub
19.11.2019 15:21
Qalereyanın direktoru Elçin Orucov Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən təltif edilib
19.11.2019 15:03
UNESKO baş qərargahında Mədəniyyət nazirlərinin birinci Forumu keçirilir
19.11.2019 12:56
Mədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayev Parisə səfəri çərçivəsində Kuba və Bəhreyn Mədəniyyət nazirləri ilə görüş keçirib
19.11.2019 10:54
Cəfər Cabbarlı həftəsi keçiriləcək
19.11.2019 09:16
Azərbaycanda Özbəkistan Kino Həftəsi keçirilir
18.11.2019 17:55
Nazir müavini Sevda Məmmədəliyeva Dövlət Ermitajının direktoru Mixail Piotrovski ilə görüşüb
18.11.2019 16:35
Cəlil Məmmədquluzadənin 150 illiyinə həsr olunmuş beynəlxalq elmi-praktik konfrans keçirilib
18.11.2019 15:53
Mədəniyyət Nazirliyində Özbəkistan nümayəndə heyəti ilə görüş keçirilib
18.11.2019 15:24
Mədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayev Parisə səfəri çərçivəsində İSESKO-nun baş direktoru ilə görüş keçirmişdir
18.11.2019 14:39
Cəlil Məmmədquluzadənin ev-muzeyinin əsaslı təmirdən sonra açılışı oldu
18.11.2019 13:01
Konfrans iştirakçıları Cəlil Məmmədquluzadənin məzarını ziyarət edib
18.11.2019 12:04
Qubada Nizaməddin Şəmsizadənin 65 illik yubileyi qeyd edilib
18.11.2019 10:28
“Cəhənnəm sakinləri” maraqla qarşılanıb
18.11.2019 09:14
Beynəlxalq Muğam Mərkəzində növbəti konsert olub
16.11.2019 14:31
Sankt-Peterburq Forumu çərçivəsində Sevda Məmmədəliyeva Rusiyanın Mədəniyyət nazirinin müavini Pavel Stepanov ilə görüşüb
16.11.2019 13:55
Forumun növbəti mövzusu “Uşaq incəsənət məktəbi-2019: təhsil, idarəetmə, inkişaf" olub
16.11.2019 11:45
Beynəlxalq Muğam Mərkəzində görkəmli tarzən Əkrəm Məmmədlinin yubiley gecəsi keçirilib
16.11.2019 11:24
“Dublyajda səs çələngi” adlı bədii gecə təşkil edilib
16.11.2019 11:11
Mədəniyyət könüllülərinin sıraları genişlənir
15.11.2019 19:00
“İslam sivilizasiyalarının mədəniyyət və irsi" sərgisinin açılışı keçirildi
15.11.2019 18:30
Dövlət Xidmətinin rəisi UNESKO-nun Beynəlxalq Mərkəzi Asiya Tədqiqatları İnstitutunun direktoru ilə görüşüb
15.11.2019 17:18
Sankt-Peterburq Beynəlxalq Mədəniyyət Forumunda Azərbaycanın mədəniyyət siyasətindən bəhs edilib
15.11.2019 16:36
Azərbaycan nümayəndə heyəti VIII Beynəlxalq Sankt-Peterburq Mədəniyyət Forumunda iştirak edir
15.11.2019 15:41
BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansı ilə əməkdaşlıq müzakirə olunub
15.11.2019 14:14
Milli Kitabxananın direktoru Rusiyada beynəlxalq forumda çıxış edib